Spis treści:
- Charakterystyka i funkcjonalność usługi
- Warunki korzystania
- Procedura składania podpisu krok po kroku
- Zastosowanie: sfera prywatna a działalność zawodowa
- Rola dostawców
Polska implementacja eIDAS 2.0 wyprzedza o rok harmonogram unijny. Znowelizowane rozporządzenie nakłada na państwa członkowskie obowiązek udostępnienia bezpłatnego podpisu kwalifikowanego dla osób fizycznych, do zastosowań prywatnych.
W Polsce właśnie mija pół roku unikalnego w skali Europy pilotażu. Od 23 października 2025 roku Polska, jako pierwszy kraj w Unii Europejskiej, udostępniła swoim obywatelom bezpłatny podpis kwalifikowany w rządowej aplikacji mobilnej mObywatel. Usługa pozwala pełnoletnim użytkownikom na podpisanie do 5 dokumentów miesięcznie w sprawach prywatnych, zapewniając im narzędzie o mocy prawnej równej podpisowi własnoręcznemu, rozpoznawane na terenie całej UE.
Tylko w pierwszym tygodniu od rozpoczęcia pilotażu z usługi podpisu kwalifikowanego w mObywatelu skorzystało już około 4 tysięcy osób, a do końca 2025 roku zanotowano prawie 60 tysięcy podpisanych dokumentów.
To wdrożenie stanowi kluczowy element przygotowań do pełnej implementacji Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej (EUDI Wallet) zgodnie z rozporządzeniem eIDAS 2.0. Rozwiązanie powstało w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego z udziałem Ministerstwa Cyfryzacji, Centralnego Ośrodka Informatyki oraz pięciu kwalifikowanych dostawców usług zaufania. Pilotaż w mObywatelu pozwala na zebranie uwag użytkowników i weryfikację założeń technologicznych przed docelowym przekształceniem aplikacji w pełnoprawny Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej – mObywatel Europa.
Charakterystyka i funkcjonalność usługi
Wprowadzona usługa znacząco obniża bariery wejścia w obszar cyfrowej dokumentacji, eliminując dotychczasowe koszty związane z nabyciem podpisu kwalifikowanego dla celów osobistych.
Kluczowe parametry techniczne i limity
- Limit ilościowy: Użytkownik może złożyć 5 darmowych podpisów w każdym miesiącu kalendarzowym.
- Format plików: Usługa obsługuje wyłącznie dokumenty w formacie PDF.
- Rozmiar dokumentu: Maksymalna wielkość podpisywanego pliku to 5 MB.
- Dostępność ponad limit: Po wykorzystaniu 5 bezpłatnych podpisów, kolejne usługi są dostępne odpłatnie zgodnie z cennikami komercyjnymi dostawców.
- Platformy: Usługa jest dostępna bezpośrednio w aplikacji mObywatel oraz poprzez portal internetowy podpis.mObywatel.gov.pl.
Moc prawna i bezpieczeństwo
Podpis kwalifikowany oparty jest na certyfikacie, potwierdzającym autentyczność i integralność dokumentu. Spełnia on wymogi formy pisemnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego i korzysta z domniemania poprawności wyniku weryfikacji. Jest on powszechnie rozpoznawany przez firmy i instytucje w całej Unii Europejskiej.
Warunki korzystania i proces wdrożenia
Aby skorzystać z usługi, użytkownik musi spełnić szereg wymagań technicznych i formalnych, które gwarantują najwyższy poziom bezpieczeństwa identyfikacji (LoA High).
Wymagania wobec użytkownika
- Pełnoletność: Usługa dostępna wyłącznie dla osób powyżej 18. roku życia.
- Tożsamość cyfrowa: Posiadanie aktywnego mDowodu w aplikacji mObywatel (wersja 4.69.0 lub wyższa).
- Dokument fizyczny: Posiadanie ważnego e-Dowodu (plastikowy dowód osobisty z warstwą elektroniczną wydany po 4 marca 2019 roku).
- Sprzęt: Smartfon wyposażony w moduł NFC (do odczytu e-Dowodu).
Procedura składania podpisu krok po kroku
Proces został zaprojektowany jako intuicyjna ścieżka postępowania. W aplikacji mObywatel są to następujące kroki:
- Wybór usługi „Podpis kwalifikowany” w kategorii „Sprawy urzędowe” w aplikacji.
- Wybór jednego z dostępnych dostawców usług zaufania ( przekierowanie na stronę dostawcy)
- Wskazanie pliku przeznaczonego do podpisu
- Wstępne potwierdzenie tożsamości z pośrednictwem aplikacji mObywatel
- Weryfikacja e-Dowodu poprzez wpisanie numeru CAN i przyłożenie dokumentu do anteny NFC telefonu.
- Potwierdzenie danych przekazywanych dostawcy z eDowodu.
- Zatwierdzenie podpisu (często poprzez powiadomienie PUSH) i pobranie podpisanego pliku.
W przypadku podpisywania poprzez portal internetowy podpis.mObywatel.gov.pl. po zalogowaniu się (np. aplikacją mObywatel) i przekierowaniu na dedykowaną stronę dostawcy podpisu, wymagane jest zeskanowanie specjalnego kodu QR przygotowanego przez wybranego dostawcę (służy do tego specjalna funkcja o nazwie „Zeskanuj kod QR do podpisu kwalifikowanego”, która znajduje się sekcji kod QR w aplikacji mObywatel).
Ważne! Niezaprzeczalna zaletą tego rozwiązania jest fakt, że w obu opisanych wyżej procedurach do złożenia podpisu nie jest wymagana znajomość kodów PIN do eDowodu. Mechanizm podpisywania wykorzystuje wbudowany w każdy eDowód tzw. certyfikat obecności. Certyfikat obecności w e-dowodzie to automatyczny, bezpłatny składnik warstwy elektronicznej każdego nowego dowodu (od 4 marca 2019 r.), który umożliwia potwierdzenie obecności posiadacza w określonym miejscu i czasie (np. w urzędzie, u notariusza) bez użycia kodu PIN. Działa bezstykowo i jest aktywny domyślnie.
Zastosowanie: sfera prywatna a działalność zawodowa
Warunkiem darmowej usługi podpisu w mObywatelu jest jej przeznaczenie wyłącznie do celów nieprofesjonalnych zgodnie z przyjętą definicją użytku nieprofesjonalnego. Zgodnie z regulacjami, darmowy podpis służy osobie fizycznej do oświadczania woli we własnym imieniu w sprawach prywatnych. Nie może być wykorzystywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zawodowej ani do reprezentowania podmiotów trzecich (np. spółek czy organów administracji).
Rola dostawców
Wdrożenie usługi jest wynikiem szerokiej kooperacji sektora publicznego z kwalifikowanymi dostawcami usług zaufania (QTSP). Użytkownicy mogą wybierać spośród pięciu akredytowanych podmiotów:
- SimplySign (Asseco Data Systems).
- Cencert (Enigma Systemy Ochrony Informacji).
- mSzafir (KIR).
- SIGILLUM (Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych).
- doPodpisu (EuroCert).
Data publikacji: 23.04.2026